Niedziałająca turbina wiatrowa, brak deklarowanej produkcji energii, utrata dofinansowania z programu „Moja Elektrownia Wiatrowa” – jakie prawa przysługują konsumentowi i kiedy można wystąpić przeciwko sprzedawcy na drogę sądową?

Rosnące zainteresowanie odnawialnymi źródłami energii, a także możliwość uzyskania dofinansowania w ramach programu „Moja Elektrownia Wiatrowa”, spowodowały, że na polskim rynku pojawiło się wiele ofert sprzedaży i montażu przydomowych turbin wiatrowych. Urządzenia te przedstawiane są konsumentom jako sposób na obniżenie rachunków za energię elektryczną, zwiększenie niezależności energetycznej gospodarstwa domowego, a niekiedy również jako korzystne uzupełnienie istniejącej instalacji fotowoltaicznej.

Problem pojawia się jednak wówczas, gdy zakupiona za kilkadziesiąt, a czasem nawet ponad sto tysięcy złotych instalacja nie produkuje energii elektrycznej, osiąga moc wielokrotnie niższą od deklarowanej albo jej rzeczywista efektywność pozostaje w rażącej dysproporcji do zapewnień przedstawianych konsumentowi przed zawarciem umowy.

W takich okolicznościach sprzedawcy często tłumaczą brak produkcji energii niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, zbyt małą prędkością wiatru lub charakterystyką techniczną urządzenia. Nie zawsze jednak argumentacja ta znajduje uzasadnienie.

Nie każda niska produkcja energii świadczy o wadliwości turbiny wiatrowej, ale również nie każdą nieprawidłowość można usprawiedliwiać brakiem odpowiednich warunków wiatrowych.

W określonych przypadkach problem nie wynika bowiem z warunków atmosferycznych, lecz z niewłaściwego doboru urządzenia, wadliwego montażu, nieprawdziwych informacji o jego wydajności, a nawet z konstrukcyjnej niemożności osiągnięcia parametrów deklarowanych przez sprzedawcę.

Turbina wiatrowa 3 kW lub 6 kW– dlaczego nie produkuje deklarowanej energii?

Jednym z podstawowych problemów pojawiających się w sprawach dotyczących przydomowych elektrowni wiatrowych jest utożsamianie deklarowanej mocy urządzenia z ilością energii elektrycznej, jaką instalacja będzie rzeczywiście produkowała.

Sprzedawcy oferują turbiny o mocy znamionowej 3 kW, 5 kW, 6 kW czy 8 kW, przedstawiając konsumentom prognozy oszczędności i okresy zwrotu inwestycji. Tymczasem sama informacja o mocy znamionowej nie pozwala jeszcze ustalić, ile energii elektrycznej turbina wyprodukuje w ciągu roku.

Na rzeczywisty uzysk energii wpływają przede wszystkim prędkość i charakterystyka wiatru w miejscu montażu, wysokość instalacji, przeszkody terenowe, konstrukcja wirnika, sprawność generatora oraz pozostałych elementów instalacji.

Szczególne znaczenie ma przy tym tzw. krzywa mocy, określająca zależność pomiędzy prędkością wiatru a mocą osiąganą przez konkretne urządzenie. Należy jednak zwrócić uwagę na jeszcze jedną kwestię, często pomijaną przy ocenie reklamacji dotyczących przydomowych turbin wiatrowych.

Nie można wykluczyć sytuacji, w której urządzenie oferowane jako turbina o mocy 3 kW lub 6 kW, ze względu na swoje parametry konstrukcyjne, nie jest w stanie osiągnąć deklarowanej mocy w warunkach wskazywanych przez producenta.

Możliwość pozyskiwania energii z wiatru jest bowiem ograniczona prawami fizyki i zależy między innymi od powierzchni omiatanej przez wirnik oraz prędkości przepływającego powietrza. Jeżeli powierzchnia ta jest niewielka, deklarowana moc urządzenia powinna zostać zweryfikowana również z perspektywy fizycznych możliwości pozyskiwania energii.

W konsekwencji w sprawach dotyczących niedziałających turbin wiatrowych istotne może okazać się nie tylko przeprowadzenie pomiarów rzeczywistej produkcji energii, lecz także uzyskanie niezależnej opinii technicznej pozwalającej ustalić, czy urządzenie w ogóle posiada właściwości, które przypisywano mu na etapie sprzedaży.

Warto podkreślić, że posiadanie przez urządzenie oznakowania CE samo w sobie nie stanowi dowodu osiągania określonej mocy znamionowej ani gwarancji deklarowanej produkcji energii.

Niedziałająca turbina wiatrowa – najczęstsze przyczyny problemów

Przyczyny nieprawidłowego działania przydomowej elektrowni wiatrowej mogą być bardzo zróżnicowane. W praktyce istotne znaczenie mają zarówno wady samych urządzeń, jak i nieprawidłowości związane z projektowaniem oraz wykonaniem instalacji.

Do najczęściej analizowanych problemów należą:

• brak produkcji energii elektrycznej pomimo występowania warunków wiatrowych umożliwiających pracę urządzenia;
• osiąganie mocy istotnie niższej od parametrów deklarowanych przez sprzedawcę lub producenta;
• niewłaściwy dobór turbiny do warunków panujących w miejscu montażu;
• wadliwe działanie generatora, regulatora ładowania, falownika lub zabezpieczeń;
• błędne podłączenie turbiny do istniejącej instalacji fotowoltaicznej albo magazynu energii;
• nieprawidłowości montażowe, nadmierne drgania, hałas lub samoczynne wyłączanie urządzenia;
• brak prawidłowego uruchomienia instalacji lub niemożność wykorzystania wyprodukowanej energii.

Każda z tych nieprawidłowości wymaga odrębnej oceny technicznej i prawnej. Niekiedy możliwe jest bowiem usunięcie wady poprzez naprawę albo wymianę określonego elementu instalacji. W innych przypadkach problem ma charakter zasadniczy i wynika z tego, że sprzedane urządzenie nie posiada właściwości, które miały uzasadniać jego zakup.

Sprzedawca obiecywał wysoką produkcję energii i oszczędności. Czy odpowiada za swoje zapewnienia?

Przed zawarciem umowy konsument często otrzymuje zapewnienia dotyczące przewidywanej produkcji energii elektrycznej, możliwości obniżenia rachunków, opłacalności przedsięwzięcia oraz okresu zwrotu inwestycji.

Informacje te mogą mieć decydujące znaczenie dla podjęcia decyzji o zakupie turbiny wiatrowej, szczególnie jeżeli inwestycja finansowana jest ze środków pochodzących z kredytu konsumenckiego.

Z prawnego punktu widzenia należy rozróżnić ogólną prognozę ekonomiczną, obarczoną ryzykiem właściwym dla inwestycji w odnawialne źródła energii, od konkretnych zapewnień przedsiębiorcy dotyczących właściwości oferowanego urządzenia.

Jeżeli sprzedawca przedstawiał określone parametry techniczne, wskazywał przewidywaną produkcję energii albo zapewniał, że konkretna turbina będzie odpowiednia dla danej nieruchomości, informacje te mogą mieć istotne znaczenie przy ustalaniu treści zobowiązania przedsiębiorcy. Co więcej, przekazywanie nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji dotyczących parametrów urządzenia, korzyści wynikających z jego użytkowania bądź możliwości uzyskania dofinansowania może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 4 tej ustawy konsument, którego interes został naruszony wskutek nieuczciwej praktyki rynkowej, może żądać naprawienia wyrządzonej szkody na zasadach ogólnych, w szczególności unieważnienia umowy, wzajemnego zwrotu świadczeń oraz zwrotu kosztów związanych z nabyciem produktu. Oznacza to, że odpowiedzialność sprzedawcy może wykraczać poza samo usunięcie nieprawidłowości technicznych.

Czy można odstąpić od umowy sprzedaży i montażu turbiny wiatrowej?

W przypadku umów zawieranych z konsumentami od 1 stycznia 2023 r. zasadnicze znaczenie mogą mieć przepisy art. 43a i następnych ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, regulujące odpowiedzialność przedsiębiorcy za brak zgodności towaru z umową.

Stosownie do art. 43b tej ustawy towar powinien odpowiadać między innymi uzgodnionemu opisowi, jakości, funkcjonalności oraz szczególnemu celowi, o którym konsument poinformował przedsiębiorcę, a ten go zaakceptował. Jeżeli zatem zakupiona turbina nie produkuje energii elektrycznej, nie osiąga właściwości zapewnianych przed zawarciem umowy albo nie może być prawidłowo wykorzystywana zgodnie ze swoim przeznaczeniem, mogą istnieć podstawy do uznania jej za niezgodną z umową.

Co do zasady konsument może żądać naprawy lub wymiany urządzenia. Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorca w każdym przypadku ma prawo podejmować kolejne, nieograniczone w czasie próby naprawy.

Zgodnie z art. 43e ustawy o prawach konsumenta możliwe jest również obniżenie ceny albo odstąpienie od umowy, w szczególności, gdy:

• przedsiębiorca odmówił doprowadzenia towaru do zgodności z umową;
• podejmowane próby naprawy okazały się nieskuteczne;
• niezgodność towaru z umową jest na tyle istotna, że uzasadnia odstąpienie bez wcześniejszego żądania naprawy lub wymiany;
• z okoliczności wynika, że przedsiębiorca nie doprowadzi towaru do zgodności z umową w rozsądnym czasie lub bez nadmiernych niedogodności dla konsumenta.

W przypadku turbiny, która nie realizuje swojej podstawowej funkcji, jaką jest wytwarzanie energii elektrycznej, mogą istnieć podstawy do uznania niezgodności z umową za istotną i dochodzenia zwrotu ceny zakupu.

Należy przy tym pamiętać, że prawidłowa podstawa prawna roszczenia zależy również od kwalifikacji zawartej umowy. W praktyce spotykane są bowiem umowy sprzedaży z montażem, umowy o dzieło, a także umowy obejmujące szerszy zakres robót instalacyjnych. Nie do każdej z nich przepisy o niezgodności towaru z umową znajdą zastosowanie w identyczny sposób. Prawidłowe zakwalifikowanie umowy jest bardzo ważne stąd też tak ważne jest skorzystanie z pomocy prawnika, który na co dzień prowadzi sprawy z zakresu niezgodności turbin wiatrowych z umową.

Niezależnie od powyższego, w określonych okolicznościach możliwe jest również rozważenie uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, a w przypadku celowego wprowadzenia konsumenta w błąd – także podstępu, na podstawie art. 84 i następnych Kodeksu cywilnego.

Moja Elektrownia Wiatrowa – nagłe zamknięcie programu i brak dofinansowania

Odrębny, lecz równie istotny problem dotyczy konsumentów, którzy zdecydowali się na zakup przydomowej turbiny wiatrowej, kierując się możliwością uzyskania dofinansowania w ramach programu „Moja Elektrownia Wiatrowa”. Program przewidywał dofinansowanie do 50% kosztów kwalifikowanych, nie więcej niż 30 000 zł na mikroinstalację wiatrową oraz 17 000 zł na magazyn energii elektrycznej, z uwzględnieniem dodatkowych limitów uzależnionych od parametrów urządzeń.

W dniu 16 czerwca 2025 r. NFOŚiGW informował o przedłużeniu naboru wniosków do końca 2028 r. Następnie, 2 lutego 2026 r., ogłoszono zmianę terminu naboru na 28 lutego 2026 r. lub do wyczerpania dostępnych środków. Ostatecznie nabór został zamknięty już 20 lutego 2026 r. o godzinie 8:00, z uwagi na wyczerpanie dostępnej alokacji finansowej. Tak szybkie zakończenie naboru postawiło część konsumentów w szczególnie niekorzystnej sytuacji. Niektórzy z nich zdążyli już zawrzeć umowy, ponieść znaczne koszty inwestycji, a nawet zakończyć montaż urządzeń, nie uzyskali jednak możliwości złożenia wniosku o dofinansowanie. Problem ten stał się również przedmiotem interwencji Rzecznika Praw Obywatelskich, który zwrócił uwagę na potrzebę zapewnienia obywatelom rzetelnych informacji dotyczących dostępności środków i ryzyka wcześniejszego zakończenia naboru.

Brak dotacji na turbinę wiatrową – czy można żądać odszkodowania od sprzedawcy?

Samo wcześniejsze zakończenie programu dofinansowania nie przesądza jeszcze o odpowiedzialności przedsiębiorcy, który sprzedał i zamontował turbinę wiatrową. Sytuacja przedstawia się jednak inaczej, gdy sprzedawca zapewniał konsumenta o uzyskaniu dotacji, przedstawiał ją jako pewny element finansowania inwestycji albo zobowiązał się do przygotowania i złożenia wniosku o dofinansowanie, a następnie nie wykonał przyjętych obowiązków. W takim przypadku konieczne staje się ustalenie, czy przekazywane konsumentowi informacje były prawdziwe, czy przedsiębiorca dochował należytej staranności oraz czy jego zachowanie pozostawało w adekwatnym związku przyczynowym z powstaniem szkody.

Możliwość dochodzenia roszczeń odszkodowawczych może wynikać w szczególności z art. 471 Kodeksu cywilnego, a w przypadku stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych również z art. 12 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym.

Nie oznacza to jednak, że wysokość niezrealizowanej dotacji automatycznie odpowiada wysokości szkody. Konieczne jest wykazanie przesłanek odpowiedzialności, w tym tego, że konsument rzeczywiście spełniał warunki programu i miał realną możliwość uzyskania wsparcia.

Otrzymana dotacja a niedziałająca turbina wiatrowa – czy konsument może odstąpić od umowy?

Szczególnie złożona sytuacja występuje wówczas, gdy konsument otrzymał już dotację na zakup i montaż turbiny wiatrowej, natomiast urządzenie okazuje się wadliwe, niesprawne lub niezgodne z zapewnieniami sprzedawcy. Powstaje wówczas pytanie, czy skorzystanie z uprawnień wynikających z niezgodności towaru z umową może spowodować obowiązek zwrotu otrzymanego dofinansowania.

Zgodnie z zasadami programu „Moja Elektrownia Wiatrowa” beneficjent zobowiązany jest do zachowania trwałości przedsięwzięcia przez co najmniej pięć lat od dnia wypłaty dotacji. W okresie tym zasadniczo niedopuszczalne jest między innymi zdemontowanie dofinansowanej instalacji, jej sprzedaż czy zmiana lokalizacji inwestycji. Wyjątek przewidziano jednak dla wymiany wadliwego urządzenia na inne o parametrach nie gorszych od urządzenia demontowanego. Otrzymanie dofinansowania nie pozbawia konsumenta prawa do dochodzenia roszczeń wobec sprzedawcy wadliwej turbiny wiatrowej.

Należy jednak odróżnić stosunek prawny łączący konsumenta ze sprzedawcą od zobowiązań wynikających z umowy o dofinansowanie.

Skuteczne odstąpienie od umowy sprzedaży nie powoduje automatycznego wygaśnięcia obowiązków beneficjenta względem instytucji udzielającej dotacji. Przeciwnie, demontaż instalacji bez zapewnienia dalszego spełniania warunków programu może skutkować koniecznością zwrotu otrzymanych środków wraz z odsetkami.

Dlatego przed złożeniem oświadczenia o odstąpieniu od umowy i faktycznym demontażem urządzenia konieczna jest analiza warunków przyznanego dofinansowania, a w uzasadnionych przypadkach również uzyskanie stanowiska NFOŚiGW.

Turbina wiatrowa a instalacja fotowoltaiczna – niekorzystna zmiana zasad rozliczania energii

W praktyce pojawiają się również przypadki, w których zakup turbiny wiatrowej powoduje nie tylko problemy techniczne, lecz także niekorzystną zmianę zasad rozliczania energii elektrycznej przez prosumenta.

Przykładem może być sytuacja, w której konsument posiada instalację fotowoltaiczną o mocy 9,8 kW, a następnie decyduje się na montaż turbiny wiatrowej o deklarowanej mocy 3 kW, uzyskując zapewnienie sprzedawcy, że rozbudowa nie wpłynie na dotychczasowy sposób rozliczeń.

Tymczasem zwiększenie łącznej mocy mikroinstalacji powyżej 10 kW może skutkować zmianą współczynnika opustu z 0,8 na 0,7, jeżeli prosument korzysta z systemu net-meteringu. W takich okolicznościach kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy sprzedawca przekazał konsumentowi prawdziwe i kompletne informacje o konsekwencjach planowanej rozbudowy.

Jeżeli zapewnienia o zachowaniu dotychczasowych zasad rozliczeń miały decydujący wpływ na zawarcie umowy, a okazały się nieprawdziwe, możliwe staje się rozważenie roszczeń związanych z wprowadzeniem konsumenta w błąd oraz naprawieniem wynikłej stąd szkody.

Pozew przeciwko sprzedawcy turbiny wiatrowej – czego może żądać konsument?

Jeżeli reklamacja niedziałającej turbiny wiatrowej nie doprowadziła do rozwiązania problemu, konsument może rozważyć skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego. Zakres możliwych roszczeń zależy od okoliczności konkretnej sprawy, treści zawartej umowy, charakteru stwierdzonych nieprawidłowości oraz podstawy prawnej odpowiedzialności przedsiębiorcy.

W określonych przypadkach możliwe jest dochodzenie:

• zwrotu ceny zapłaconej za turbinę wiatrową w następstwie skutecznego odstąpienia od umowy;
• obniżenia ceny urządzenia niezgodnego z umową;
• naprawy lub wymiany wadliwej instalacji;
• zwrotu kosztów poniesionych w związku z nienależytym wykonaniem umowy, w zakresie wynikającym z odpowiednich przepisów;
• odszkodowania obejmującego wykazaną szkodę pozostającą w związku z działaniem lub zaniechaniem przedsiębiorcy;
• unieważnienia umowy i wzajemnego zwrotu świadczeń w przypadku spełnienia przesłanek wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym.

W procesach dotyczących niewłaściwego działania turbin wiatrowych szczególnego znaczenia nabiera materiał dowodowy. Oprócz umowy, dokumentacji technicznej i korespondencji reklamacyjnej istotne mogą być oferty handlowe, wiadomości od przedstawicieli sprzedawcy, kalkulacje przewidywanej produkcji energii, dane z systemu monitorowania instalacji oraz historia podejmowanych napraw.

Niejednokrotnie konieczne okazuje się również przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego, który oceni zarówno prawidłowość wykonania instalacji, jak i rzeczywiste możliwości techniczne zamontowanego urządzenia. Istotne jest bowiem ustalenie, czy niska produkcja energii wynika wyłącznie z warunków atmosferycznych, czy też stanowi konsekwencję wadliwości urządzenia, nieprawidłowego montażu albo niezgodności deklarowanych parametrów z rzeczywistymi właściwościami turbiny.

Co w przypadku, gdy turbina wiatrowa została zakupiona na kredyt?

Jeżeli zakup turbiny wiatrowej został sfinansowany kredytem konsumenckim, konieczna jest również analiza dokumentacji kredytowej. W szczególności należy ustalić, czy zawarta umowa stanowi kredyt wiązany w rozumieniu ustawy o kredycie konsumenckim.

W takim przypadku zastosowanie mogą znaleźć szczególne przepisy dotyczące skutków odstąpienia od umowy zakupu urządzenia dla umowy kredytowej, w tym art. 57 ustawy o kredycie konsumenckim.

Ponadto art. 59 tej ustawy przewiduje, przy spełnieniu określonych przesłanek, możliwość dochodzenia od kredytodawcy roszczeń związanych z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania przez sprzedawcę, w granicach odpowiedzialności określonych ustawą.

Nie każdy kredyt przeznaczony na zakup turbiny wiatrowej jest jednak kredytem wiązanym, dlatego ocena ta wymaga analizy konkretnej umowy i sposobu finansowania inwestycji.

Niedziałająca turbina wiatrowa – dlaczego warto przeanalizować umowę przed skierowaniem sprawy do sądu?

Spory dotyczące przydomowych turbin wiatrowych wymagają uwzględnienia zarówno przepisów prawa cywilnego i konsumenckiego, jak i specyfiki technicznej odnawialnych źródeł energii.

Nie można bowiem utożsamiać każdego przypadku niskiej produkcji energii z wadą urządzenia, podobnie jak nie można przyjmować, że samo powołanie się przez sprzedawcę na niekorzystne warunki atmosferyczne zwalnia go z odpowiedzialności za niespełnienie zapewnianych parametrów.

W naszej ocenie szczególnie istotne jest zbadanie czy konsument otrzymał urządzenie o właściwościach odpowiadających treści umowy i zapewnieniom przedsiębiorcy oraz czy przed podjęciem decyzji inwestycyjnej został prawidłowo poinformowany o rzeczywistych możliwościach produkcji energii, uwarunkowaniach technicznych i zasadach uzyskania dofinansowania.

Konsument, który zapłacił za instalację mającą produkować energię elektryczną, nie powinien być pozbawiony ochrony prawnej wyłącznie dlatego, że sprzedawca tłumaczy jej nieskuteczność zmiennością warunków atmosferycznych.

Jeżeli urządzenie nie spełnia funkcji, dla której zostało zakupione, a podejmowane reklamacje pozostają bezskuteczne, zasadne może okazać się wystąpienie na drogę sądową w celu dochodzenia zwrotu zapłaconej ceny, naprawienia szkody lub innych roszczeń przysługujących konsumentowi.

Pomoc prawna w sprawach niedziałających turbin wiatrowych

Kancelaria Adwokacka adwokat Anna Uznańska z siedzibą w Łodzi świadczy pomoc prawną w sporach dotyczących instalacji odnawialnych źródeł energii, w tym wadliwych turbin wiatrowych, instalacji fotowoltaicznych i magazynów energii. Pomoc prawna obejmuje w szczególności analizę umów sprzedaży i montażu, ocenę podstaw odstąpienia od umowy, przygotowywanie reklamacji i wezwań do zapłaty, a także reprezentację konsumentów w postępowaniach sądowych przeciwko przedsiębiorcom działającym na rynku OZE. W sprawach związanych z programem „Moja Elektrownia Wiatrowa” analizujemy również konsekwencje braku uzyskania dofinansowania, odpowiedzialność przedsiębiorców za składane zapewnienia oraz skutki odstąpienia od umowy w przypadku inwestycji już objętych dotacją.

Jeżeli zakupiona turbina wiatrowa nie działa, nie produkuje energii albo osiąga parametry istotnie odbiegające od deklarowanych, warto zweryfikować dostępne możliwości prawne przed podejmowaniem kolejnych prób naprawy lub podpisywaniem porozumień z wykonawcą. Jeżeli potrzebujesz pomocy w sprawie niedziałającej turbiny wiatrowej zgłoś się do nas – tel. 793 707 976, adres e-mail: [email protected]