Fotowoltaika z magazynem energii lub przydomowa turbina wiatrowa. Na co powinieneś uważać?

Myślisz o tym, by zainstalować u siebie w domu fotowoltaikę z magazynem energii lub przydomową turbinę wiatrową? Uważaj na nieuczciwe firmy, które  obiecują nierealne do osiągnięcia uzyski czy skorzystanie z dotacji, które  w rzeczywistości Ci nie przysługują. Zwracaj także uwagę na jakość samego sprzętu i wykonania usług montażowych, by nie zostać z nieprzydatną do niczego instalacją, która nie tylko nic nie produkuje, lecz wręcz może generować zwiększone zużycie energii w Twoim gospodarstwie domowym lub, w niektórych przypadkach, może stwarzać  poważne ryzyko pożarowe.

Wraz z rozwojem rynku odnawialnych źródeł energii pojawiło się wiele firm, które widząc w tym możliwość dużego zarobku stosuje nieuczciwe praktyki wobec konsumentów. W naszej kancelarii mieliśmy  do czynienia z wieloma sprawami, w których klienci:

• pod wpływem presji przedstawiciela handlowego firmy montującej OZE godzili się na zawarcie umowy sprzedaży i montażu instalacji fotowoltaicznej z magazynem energii tylko dlatego, że wówczas proponowano klientowi dużo korzystniejsze warunki umowy dzierżawy gruntu. W istocie firma OZE nie miała na celu wydzierżawienia gruntu, a sprzedaż instalacji w rażąco zawyżonej cenie. I to instalacji, która nie działa wcale lub nie działa w sposób prawidłowy. Efekt? Klient został z  niedziałającą instalacją zakupioną za blisko 100 tysięcy złotych;
• na skutek wprowadzenia w błąd przez przedsiębiorcę OZE zakupili sprzęt nieodpowiadający im potrzebom (przewymiarowana lub niedowymiarowana instalacja OZE), gdzie dobór urządzeń  przez firmę OZE odbył się z całkowitym pominięciem obliczeń zapotrzebowania energetycznego budynku oraz rzeczywistego lub przewidywanego zużycia energii;
• chcąc zawrzeć umowę dzierżawy gruntu otrzymywali dużo korzystniejsze warunki umowy (w tym wysokość czynszu dzierżawnego), gdy dodatkowo zgodzili się na zakup pompy ciepła, klimatyzatorów etc.  Tutaj także nie chodziło o dzierżawę, a o sprzedaż pompy za horrendalną wręcz stawkę;
• chcąc zamontować panele fotowoltaiczne i magazyn energii byli namawiani do zakupu przydomowej turbiny wiatrowej (niewiadomego pochodzenia i w zawyżonej cenie) i skorzystania z dotacji w ramach programu „Moja elektrownia wiatrowa’’, do której nabór został zamknięty jeszcze przed montażem instalacji;
• sprzedaży magazynów ciepła (np. COLUMBUS AQUA) za cenę wielokrotnie przewyższającą wartość rynkową zbiorników tej klasy i pojemności;
• sprzedaży produktów (paneli fotowoltaicznych, turbin wiatrowych, pomp ciepła bez wymaganych certyfikatów i norm bezpieczeństwa;
• sprzedaży magazynów ciepła niezgodnych z umową (np.o pojemności 100 litrów, zamiast 200 litrów);
• sprzedaży magazynów energii, które, na skutek błędnej konfiguracji, generowały duże straty (z uwagi na pobieranie prądu z sieci);

W pierwszej kolejności sprawdź wykonawcę OZE

Jeżeli nie jest to podmiot tak znany jak  np. PGE Obrót S.A. (co oczywiście odgórnie nie daje gwarancji prawidłowości wykonania instalacji, bowiem również w sprawach, gdzie klienci zawierali umowy z PGE Obrót S.A. mamy w toku spory odnośnie jakości wykonania instalacji i jej wad) to koniecznie poszukaj więcej informacji, by nie zawrzeć umowy z firmą OZE z kategorii „firma krzak”.

Zweryfikuj opinie, ale nie tylko w wyszukiwarkach (bowiem te mogą być zmanipulowane), poszukaj na forach o odnawialnych źródłach energii czy Twój wykonawca nie jest przypadkiem bohaterem jakiejś historii o kolejnych klientach, którzy np. zapłacili za instalację, a wykonawca znikł z pieniędzmi i nie wykonał prac.

Jakie roszczenia Ci przysługują, jeżeli firma OZE nie dotrzyma warunków umowy albo zainstaluje instalację OZE, która nie spełnia nie tylko Twoich oczekiwań, ale i celu, dla którego umowa została zawarta?

Jeżeli wykonawca nie wykonał prac, a wziął pieniądze za komponenty instalacji i montaż sprawa wydaje się być prosta, lecz nie zawsze tak jest. Wzywasz do wykonania prac objętych umową. Jeżeli wykonawca mimo to nie przystąpi do realizacji umowy odstępujesz od umowy i masz prawo do żądania zwrotu całej zapłaconej ceny.  Gdzie jest haczyk? Najczęściej firma OZE, która znika z pieniędzmi bez wykonania jakichkolwiek prac zdąży ogłosić upadłość nim Ty zorientujesz się jakie roszczenia Ci przysługują. Nie oznacza to jednak, że jesteś pozbawiony prawnych możliwości działania, będzie to utrudnione, ale nie niemożliwe. Ten temat jednak zostanie przeze mnie omówiony szerzej w ramach artykułu o Programie „Czyste Powietrze”, bowiem praktyka wykonawców, którzy pobierali zaliczki z WFOŚiGW i znikali z pieniędzmi osiągnęła taką skalę, że wymaga szczególnej uwagi i odrębnego omówienia.

Brak zgodności towaru z umową w rozumieniu art. 43b i nast. ustawy o prawach konsumenta, to w szczególności brak funkcjonalności, bezpieczeństwa i przydatności do celu, w jakim instalacja została nabyta

Brak zgodności wynikać może dodatkowo z niewłaściwego montażu wykonanego przez firmę OZE lub osobę działającą na jej odpowiedzialność. Jeżeli wady zostaną ujawnione w terminie dwóch lat od dostarczenia towaru, wówczas korzystają z domniemania istnienia w chwili dostarczenia.

W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że jeżeli towar jest niezgodny z umową, konsument może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny (przy czym obniżona cena musi pozostawać w takiej proporcji do ceny wynikającej z umowy, w jakiej wartość towaru niezgodnego z umową pozostaje do wartości towaru zgodnego z umową) albo o odstąpieniu od umowy dopiero, gdy: firma OZE odmówiła doprowadzenia towaru do zgodności z umową (do czego wzywasz firmę w pierwszej kolejności);  firma OZE nie doprowadziła towaru do zgodności z umową (mimo że twierdziła, że to uczyni); brak zgodności towaru z umową występuje nadal, mimo że przedsiębiorca OZE próbował doprowadzić towar do zgodności z umową (czyli firma OZE chciała coś zrobić, ale próby te nie doprowadziły instalacji do stanu zgodnego z umową); brak zgodności towaru z umową jest na tyle istotny, że uzasadnia obniżenie ceny albo odstąpienie od umowy bez uprzedniego skorzystania z innych środków ochrony; z oświadczenia przedsiębiorcy OZE lub okoliczności wyraźnie wynika, że nie doprowadzi on towaru do zgodności z umową w rozsądnym czasie lub bez nadmiernych niedogodności dla konsumenta.

Co istotne, przed zawarciem umowy moi klienci są wielokrotnie zapewniani przez przedstawicieli firm OZE  o tym, że instalacja jest możliwa i że zarówno instalacja fotowoltaiczna jak i magazyn energii (ewentualnie z przydomową turbiną wiatrową) będą funkcjonować w sposób prawidłowy oraz, że korzyści z instalacji wyrażać się będą w oszczędnościach wyrażonych kwotowo (co często wynika wprost z oferty wykonania instalacji przedstawionej przez firmę OZE lub z notatek przygotowywanych przez przedstawiciela firmy OZE na spotkaniu).

Umowa sprzedaży i montażu instalacji fotowoltaicznej, magazynu energii lub przydomowej turbiny wiatrowej zawarta zostaje w następstwie przyjęcia oferty. Przedmiotowa oferta powinna zostać  sporządzona z uwzględnieniem warunków, w jakich ma funkcjonować instalacja fotowoltaiczna oraz magazyn energii (ewentualnie również: przydomowa turbina wiatrowa). Jeżeli zainstalowany magazyn oraz panele fotowoltaiczne (przydomowa turbina wiatrowa) nie funkcjonują w deklarowany przez  firmę OZE (będącą wykonawcą) sposób to bezsprzecznie doszło do niezgodności towaru z umową i do zaistnienia wady istotnej, która umożliwia konsumentowi odstąpienie od umowy sprzedaży i montażu instalacji fotowoltaicznej, magazynu energii lub przydomowej turbiny wiatrowej i żądaniem zwrotu całej zapłaconej przez konsumenta ceny przy jednoczesnym zobowiązaniu firmy OZE do demontażu na swój koszt i ryzyko całej instalacji.

Towar ma być zgodny z umową nie tylko co do opisu, rodzaju i kompletności, ale także co do funkcjonalności, bezpieczeństwa i przydatności do zwykłego oraz szczególnego celu zakomunikowanego przedsiębiorcy. Ustawa przewiduje także odpowiedzialność przedsiębiorcy za brak zgodności wynikający z niewłaściwego zamontowania, jeżeli montaż wykonał on sam albo osoba działająca na jego odpowiedzialność. Dla instalacji fotowoltaicznej z magazynem energii „zwykły cel” to bezpieczna i stabilna produkcja oraz magazynowanie energii w warunkach domowych. System, który od początku  nie produkuje energii, generuje błędy falownika, przekracza parametry pracy albo, w skrajnych przypadkach, doprowadza nawet do zadymienia i zakazu użytkowania, w oczywisty sposób temu standardowi nie odpowiada.

Niektóre sprawy dotyczą wyłącznie niższej wydajności systemu fotowoltaicznego aniżeli ten obiecywany przez przedstawicieli firmy OZE (nieosiągniętego uzysku), jednakże często sprawy te dotyczą też bezpośrednio  bezpieczeństwa (mieliśmy do czynienia ze  sprawami związanym z pożarem instalacji lub zadymieniem skutkującym zakazem użytkowania instalacji przez PSP), funkcjonalności i zgodności całego świadczenia z celem umowy. Jeżeli klient zapewniany był przez firmę OZE o korzyściach płynących z zamontowania instalacji fotowoltaicznej z magazynem energii (przydomową turbiną wiatrową) to możemy również rozpatrywać taką sprawę na gruncie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym.

Jakie roszczenia z ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom przysługują konsumentowi w związku z praktykami firm OZE?

Jako że działania firm OZE związanych z wadliwym wykonaniem instalacji OZE można często kwalifikować również jako nieuczciwą praktykę rynkową warto wspomnieć, jakie roszczenia przysługują konsumentowi w związku z dokonaniem nieuczciwej praktyki rynkowej. Konsument, którego interes został zagrożony lub naruszony, może żądać:

• zaniechania tej praktyki;
• usunięcia skutków tej praktyki;
• złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie;
• obniżenia ceny;
• naprawienia wyrządzonej szkody na zasadach ogólnych, w szczególności żądania unieważnienia umowy z obowiązkiem wzajemnego zwrotu świadczeń oraz zwrotu przez przedsiębiorcę kosztów związanych z nabyciem produktu;
• zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem kultury polskiej, ochroną dziedzictwa narodowego lub ochroną konsumentów.

Niezwykle istotnym jest fakt, że ciężar dowodu, że dana praktyka rynkowa nie stanowi nieuczciwej praktyki wprowadzającej w błąd spoczywa na przedsiębiorcy OZE, któremu zarzuca się stosowanie nieuczciwej praktyki rynkowej.

Odstąpienie od umowy  na OZE- jak to zrobić?

W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że jeżeli towar jest niezgodny z umową, konsument może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny (przy czym obniżona cena musi pozostawać w takiej proporcji do ceny wynikającej z umowy, w jakiej wartość towaru niezgodnego z umową pozostaje do wartości towaru zgodnego z umową) albo odstąpieniu od umowy, gdy:

1) firma OZE odmówiła doprowadzenia towaru do zgodności z umową;

2) firma OZE nie doprowadziła towaru do zgodności z umową;

3) brak zgodności towaru z umową występuje nadal, mimo że przedsiębiorca OZE próbował doprowadzić towar do zgodności z umową;

4) brak zgodności towaru z umową jest na tyle istotny, że uzasadnia obniżenie ceny albo odstąpienie od umowy bez uprzedniego skorzystania z innych środków ochrony;

5) z oświadczenia przedsiębiorcy OZE lub okoliczności wyraźnie wynika, że nie doprowadzi on towaru do zgodności z umową w rozsądnym czasie lub bez nadmiernych niedogodności dla konsumenta;

Co jest ważne i o czym musisz pamiętać: konsument nie może odstąpić od umowy, jeżeli brak zgodności towaru z umową jest nieistotny. Domniemywa się jednak, że brak zgodności towaru z umową jest istotny. Konstrukcja domniemania istotności wady jest niezwykle pomocna w sporach konsumenckich, bowiem to przedsiębiorstwo OZE będzie musiało wykazać w procesie, że wada, jaką posiadała instalacja OZE (przydomowa turbina wiatrowa czy magazyn energii) nie była istotna.

Podkreślenia przy tym wymaga, że jeżeli brak zgodności z umową dotyczy jedynie niektórych towarów dostarczonych na podstawie umowy konsument może odstąpić od umowy jedynie w odniesieniu do tych towarów, a także w odniesieniu do innych towarów nabytych przez konsumenta wraz z towarami niezgodnymi z umową, jeżeli nie można rozsądnie oczekiwać, aby konsument zgodził się zatrzymać wyłącznie towary zgodne z umową (z czym mamy do czynienia w przypadku większości instalacji OZE, które działają niejako jako „zestaw” towarów.

Jak przygotować się do procesu z nieuczciwą firmą OZE?

Jako kancelaria reprezentująca w sporach z zakresu odnawialnych źródeł energii przed wystąpieniem na drogę sądową wspieramy się ekspertyzą niezależnego biegłego, który potwierdza wady instalacji (wady samych sprzętów jak również błędy montażowe). Zabezpieczamy wszystkie dowody. Zawsze prosimy klientów o przedstawienie oferty oraz symulacji zysku przedstawionej przez firmę OZE (zazwyczaj ma to miejsce już podczas pierwszego spotkania), audytu oraz projektu instalacji, wiadomości handlowca firmy OZE, korespondencji pomiędzy stronami, wszystkich protokołów odbioru, dokumentacji zgłoszenia do OSD, danych z falownika, rachunków (nie tylko tych po zainstalowaniu instalacji OZE, ale także tych sprzed instalacji) itd.

W procesie z nieuczciwym wykonawcą często konieczne będzie przeprowadzenie wizji lokalnej, dokonania pomiarów bezpośrednich oraz analizy projektowej. Pozwoli to ocenić czy instalacja jest zdatna do eksploatacji i do działania zgodnie z tym, co ustaliły strony. Nasze doświadczenie pozwala stwierdzić, że w wielu sprawach mamy do czynienia z instalacjami uniemożliwiającymi bezpieczne użytkowanie i sprzętami rażąco naruszającymi polskie normy budowlane-elektryczne. Weryfikujemy zagrożenie pożarowe i porażeniowe, konstrukcyjną poprawność instalacji,  wady strukturalne bilansu mocy i doboru aparatury. W wielu przypadkach firmy OZE po zamontowaniu sprzętu niejako „porzucają” klienta nie dokonując prac konfiguracyjnych, co skutkuje, że pomimo formalnego zgłoszenia instalacji do OSD, mamy do czynienia z niedopełnieniem procedur wykonawczych i stworzeniem realnego ryzyka powstania uszkodzeń instalacji.

Szczególnie jaskrawe przykłady nieuczciwych praktyk stosowanych przez firmy OZE dotyczą sprzedaży przydomowych turbin wiatrowych niewiadomego pochodzenia, bez certyfikatów unijnych, nieposiadających technicznych cech urządzeń wytwórczych, które jedynie obciążają konstrukcyjnie budynek stanowiąc wątpliwej jakości „ozdobę” niespełniającą żadnych cech odnawialnego źródła energii. Problem jednak dotyczy nie tylko wiatraków, ale i paneli fotowoltaicznych, magazynów energii czy pomp ciepła.

Warte wspomnienia jest także to, że powszechną praktyką jest także namawianie klientów na skorzystanie z finansowania inwestycji. Handlowiec, który przychodzi do domu celem przedstawienia oferty instalacji OZE stosując techniki manipulacji swoim działaniem dąży do jak najszybszego zawarcia umowy bez zaoferowania czasu na zastanowienie się nad racjonalnością wydatku przez konsumenta przy jednoczesnym zaoferowaniu korzystnego finansowania czy też skorzystania z dotacji. Jak się później okazuje firma OZE nie dopełnia obowiązków związanych z możliwością uzyskania dotacji lub dotacja w ogóle nie przysługuje (o czym konsument dowiaduje się po czasie). Jeżeli zaś chodzi o finansowanie to przy zawarciu umowy na sprzedaż i montaż instalacji OZE jednocześnie handlowiec kontaktuje się z pośrednikiem kredytowym, który na odległość zawiera z konsumentem umowę kredytu konsumenckiego na pokrycie koszów instalacji OZE. Cała kwota kredytu wypłacana jest na rzecz firmy OZE, a z relacji naszych klientów wynika, że mieli oni problem z uzyskaniem umowy kredytowej zawartej z bankiem na odległość, pośrednik kredytowy w sposób dowolny wpisywał dane dotyczące dochodów do umowy tak, by dostosować je do wysokości udzielanego kredytu, jak również nie byli w rzetelny sposób informowania  o rzeczywistych kosztach kredytu. Rodzi to poważną wątpliwość i pytanie o rolę instytucji finansowych w nieuczciwych praktykach rynkowych niektórych firm OZE.  

Pamiętaj o tym, że jako konsumentowi przysługuje Ci prawo do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa w terminie 14 dni  od daty jej zawarcia.

Wadliwe lub źle wykonane instalacje OZE (instalacje fotowoltaiczne, wiatraki i magazyny energii) to problem, z którym spotykam się w swojej pracy zawodowej każdego dnia. Jeżeli czujesz, że zostałeś naciągnięty na instalację OZE, która nie działa wcale lub nie działa w sposób prawidłowy nie ma podstaw do tego, by godzić się ze stratą pieniędzy. Istnieją bowiem instrumenty prawne, które pozwolą, jeżeli nie naprawić instalację, to spowodować odzyskanie wszystkich zapłaconych na rzecz instalatora środków.

adw. Anna Uznańska– posiadam 11 letnie doświadczenie jako adwokat. Zajmuję się głównie procesami cywilnymi i gospodarczymi.  W 2025 r. ukończyłam studia podyplomowe na Uniwersytecie Wrocławskim na kierunku: Transformacja energetyczno-klimatyczna. Prawo odnawialnych źródeł energii. Reprezentuję klientów w sporach związanych z odnawialnymi źródłami energii (OZE), wadami wykonania instalacji, odstąpieniem od umowy, żądaniem zwrotu środków, żądaniem demontażu instalacji i przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego. Rozwiązuję niekorzystne umowy dzierżawy gruntów pod OZE. Reprezentuję klientów pokrzywdzonych programem „Czyste Powietrze”, gdzie jako beneficjenci padli ofiarą nieuczciwych wykonawców.  Walczę z nieuczciwymi praktykami rynkowymi firm, które poprzez wprowadzające w błąd informacje doprowadzają moich klientów do dużych strat finansowych.

Jeżeli szukasz prawnika zajmującego się OZE i potrzebujesz pomocy w sporze sądowym związanym np. z odstąpieniem od umowy sprzedaży i montażu instalacji fotowoltaicznej, wiatraka czy magazynu energii z nieuczciwym wykonawcą OZE napisz do nas lub zadzwoń. Poszukujesz pomocy prawnej w tematyce OZE (odnawialnych źródeł energii) skontaktuj się z Kancelarią pod numerem telefonu: 793 707 976 lub napisz e-mail: [email protected] Działam na terenie całej Polski.